Μια σκέψη με αφορμή το έργο της Αιμιλίας Παπαφιλίππου
Χωρίς τον άλλο δεν γίνεται χειραψία, μας λέει η Αιμιλία Παπαφιλίππου.
Η ιστορικός Μαρία Ευθυμίου επιμένει στη νομαδική φύση του ανθρώπου όπου ο ένας χρειαζόταν τον άλλο για την επιβίωση του. Κι αυτό είναι αλήθεια. Ήμασταν νομαδικές καρποσυλλεκτικες ή κυνηγετικές ομάδες που επιμεριζομασταν ευθύνες και υποχρεώσεις για να μπορούμε να συλλέγουμε τροφή και να επιζουμε. Κράτη άρχισαν να υπάρχουν εδώ και 6000 περίπου χρόνια, σε περίοδο ώριμης γεωργίας. Είναι έτσι φτιαγμένο λοιπόν το DNA μας.
Επειδή την σκέψη μου την βοηθά η παρατήρηση του εαυτού μου και, κατ' επεκτασιν, η παρατήρηση των άλλων - ανθρώπων μεμονωμένων, ομαδων ή κοινωνιών, αυτό που βλέπω σήμερα με τρομάζει. Δεν έχουμε καμία σχέση με τον συνάνθρωπο, με ελάχιστες εξαιρέσεις. Το βλεπω στον χώρο των καλλιτεχνών οι οποίοι έχουν αναπτύξει εναν υπερμεγέθη ναρκισσισμό, το βλέπω και στα social media όπου η κάθε φωνή και άποψη νομίζει οτι κρύβει μέσα της τον ίδιο το Θεό, πέρα από την συνεχή προσπάθεια για απόκρυψη και αποσιώπηση της κάθε ατέλειας. Το βλέπω ακόμα και στην οδική συμπεριφορά: κανείς δεν αφήνει κανέναν να περάσει, ούτε πεζό ούτε άλλο αυτοκίνητο, θέλει να είναι πρώτος, θέλει να σκοτώσει για να περάσει πρώτος, αδιαφορώντας για τον διπλανό του και εκνευρίζεται με το παραμικρό αν δεν γίνει το δικό του που θεωρεί οτι είναι οπωσδήποτε και το σωστό.
Ατομικισμός και ναρκισσισμός. Τιποτ' άλλο.
Ίσως γι' αυτό το λόγο να έχει νόημα, σήμερα ειδικά, να ξανακοιταξουμε το παραπάνω έργο της Αιμιλίας Παπαφιλίππου για να θυμηθούμε ότι άνθρωπος είναι και ευγένεια και νοιαξιμο και συνεργατικοτητα. Ναι Αιμιλία. Χωρίς τον άλλο δεν γίνεται χειραψία.
Ήρα Παπαποστόλου
30/9/2026